Plastic planeet: ecologische beautyverpakkingen - minder is meer

We maken er talloze gebruiksvoorwerpen uit, verpakken er ons voedsel en onze online shoppingbuit in: plastic is niet meer uit onze leefwereld weg te denken. Inmiddels verbazen we ons over apart verpakte komkommers, paprika’s in cellofaan en dubbel verpakte koekjes, maar bij de verpakking van onze beautyproducten staan we niet vaak stil. Helaas zorgen de verpakkingen van onze favoriete shampoos, mascara’s, gezichtscrèmes en lippenstiften jaarlijks voor tonnen afval. Tijd om te kijken wat we beter kunnen doen.

 

Er is te veel plastic op onze planeet, dat is niets nieuws. Het kost de natuur immers honderden jaren om plastic – dat we dan vaak ook nog maar één keer gebruiken – af te breken, als het al helemaal verdwijnt... Daardoor breidt de plastic soup zich steeds verder over onze oceanen uit. En hoewel er steeds meer verpakkingsvrije of -arme initiatieven ontstaan, wordt er ook nog altijd nieuw plastic geproduceerd en gebruikt, waardoor we steeds moeilijker van plastic af geraken.

 

KLEINER

 Kruidvat natures - een milieuvriendelijke, vegan en budgetproof lijn.

Kruidvat natures - een milieuvriendelijke, vegan en budgetproof lijn.

Op die plasticoverdosis gaan ook beautymerken gelukkig meer en meer inspelen. Zo maakte Clarins zijn lippenstifthulzen 1,5 gram lichter, experimenteerde Kruidvat met een volledig vegan productlijn en dito verpakking en ontwikkelde Yves Rocher onlangs een geconcentreerdere versie van zijn douchegels en shampoos om die zo in kleinere en lichtere plastic flacons te kunnen aanbieden.

 

Op duizenden flesjes betekent dat heel wat winst voor het milieu – zo’n 33 ton plastic wordt zo per jaar uitgespaard, berekenden ze bij Yves Rocher. Bovendien passen er van zulke kleinere verpakkingen meer op een vrachtwagen dan voorheen. Lees: minder ritjes en een beperktere uitstoot van broeikasgassen.

 

RECYCLEERBAAR(DER)

image.jpg

Ook Lush, een voortrekker wat ecologisch verpakken betreft, blijft zijn werkwijze bijschaven om verpakkingen nog meer te beperken. “Het liefst verkochten we onze producten allemaal naakt”, klinkt het bij Lush. Alles wat niet in z’n blootje kan worden aangeboden – denk: vloeibare producten – gaat in identieke zwarte potjes. Die beperken de verpakkingskosten en zijn heel makkelijk te recycleren, op voorwaarde dat de klant zelf zijn lege potjes opnieuw naar de winkel brengt natuurlijk.

 

Door de consument zelf lege verpakkingen te laten verzamelen en inleveren, worden wij zelf mee verantwoordelijk voor het welzijn van onze planeet. Zo’n verantwoordelijkheid werkt motiverend en dat hebben veel merken goed begrepen. Merken als & Other Stories, M.A.C en dus Lush laten ons al langer lege beautyverpakkingen binnenbrengen, telkens in ruil voor een product (een gezichtsmasker bij Lush, korting bij & Other Stories en een gratis lippenstift bij zes lege M.A.C-verpakkingen).

 

En dat is maar goed ook, niet enkel voor de free goodies, maar vooral omdat lippenstifthulzen en aanverwanten normaal linea recta naar het restafval gaan wegens ‘geen idee waar die dingen thuishoren’. Toch brengen we met zijn allen nog niet genoeg van deze lege verpakkingen terug. Het streefdoel zou immers alle verpakkingen moeten zijn, want hoe meer van ons plastic een tweede (of derde, vierde) leven krijgt, hoe beter.

VERPAKKINGSLOOS

De meest ecologische verpakking is de verpakking die niet bestaat”, zei Karine Van Doorsselaer (hoofddocent op de afdeling Productontwikkeling van de Universiteit Antwerpen) onlangs in een opiniestuk voor Knack. Sommige producten hebben dan ook geen verpakking nodig, zoals ook Lush al benadrukte.

Wanneer men niet anders kan dan een product verpakken, dan is de eerste keuze herbruikbare verpakkingen of toepassingen waarbij de verpakking een tweede leven als gebruiksvoorwerp krijgt (denk maar aan de glazen Nutella-potten die drinkglazen worden). Als dat niet kan, dan is het alternatief een volledig recycleerbare verpakking, zoals bij bijvoorbeeld & Other Stories het geval is.

Een merk dat wel volledig op verpakkingsloze en afvalreducerende producten mikt, is Lamazuna, een Frans merk met een naam die letterlijk ‘mooi meisje’ betekent in het Georgisch. Lamazuna verkoopt herbruikbare doekjes om je mee te demaquilleren, oorstokjes van bamboe, tandenborstels met vervangbare kopjes, herbruikbare menstruatiecups, douche- en shampoobars en zelfs deo en tandpasta in vaste vorm. Allemaal milieuvriendelijke alternatieven voor producten waar we niet zonder kunnen.

SCHONE SCHIJN?

Toch zijn het niet enkel de kleinere beautyvissen die hun best doen voor een schonere planeet. Ook cosmeticareuzen zoals L’Oréal, Estée Lauder en Dior springen op de milieukar en zetten in op groene chemie, ingrediënten uit duurzame landbouw en/of verantwoorde verpakking. Dit inhaalmanoeuvre neemt natuurlijk niet weg dat het net het luxesegment van de sector is dat tot voor kort amper rekening hield met milieubescherming (denk maar aan het gebruik van pesticiden voor hun botanische ingrediënten en extravagante verpakkingen uit gemengde en dus onrecycleerbare materialen). Een ecologisch imago is intussen echter onontbeerlijk geworden en iedereen doet zijn best om het meest milieubewust te zijn. Hoe dan ook is de trend gezet, nu die beloftes nog waarmaken.

 

'Allemaal goed en wel, maar hoe doe ik dat nu?’, wel, heel eenvoudig…

Dat de weg naar een verpakkingsarme beautyroutine niet per se heel extreem of moeilijk moet zijn, bewijst Elfi De Bruyn –  90% veganist, nageltovenaar, auteur van Glam At Heart, naked showergel-lover en – niet toevallig – werkzaam bij ecologisch beautymerk Lamazuna

 

25443299_761369250738202_1677135215960660872_n.jpg

Elfi De Bruyn

elfi_de_bruyn.jpg

WAAROM ECOLOGISCHE (EN ECOLOGISCH VERPAKTE) BEAUTY?

“Een paar jaar geleden vond ik het in de eerste plaats belangrijk dat de merken waarvan ik producten kocht niet testten op dieren. Die eerste bewuste stap zorgde ervoor dat ik meer stilstond bij wat mijn keuzes betekenden voor mijn ecologische voetafdruk. 100% uitblinken is niet mogelijk – kijk maar naar mijn eigen projecten met glitter, niet erg ecologisch, al ben ik nu op zoek naar andere varianten online – maar alle kleine beetjes maken echt een groot verschil en dat is wat telt!

“Intussen stroomt mijn badkamer vol met zero waste shampoo bars en andere producten. Ze ruikt nu ook altijd lekker, zonder verpakking komen de geuren van producten veel beter vrij. Toch heb ik zeker ook nog verpakte producten staan, maar dan met verpakkingen die van gerecycleerd materiaal werden gemaakt of een bijdrage leveren aan onze planeet. Voor ik een product koop, check ik ook het één en ander, want al ziet iets er nog zo leuk uit, mijn waarden gaan voor.”

ECO X HET GROTE PUBLIEK?

“Ik denk dat meer en meer mensen zich bewuster worden van het probleem, vooral omdat het nu meer dan ooit in de media komt. Veel mensen schieten nu pas wakker, al is het geen nieuw fenomeen. Maar er is zeker en vast beweging en dat kan ik alleen maar toejuichen. Het zijn vooral kleine gewoontes die we moeten doorbreken, zoals rietjes of plastic bekers weigeren in een koffiebar. Voor die dagdagelijkse dingen – zoals flesjes water of frisdrank – zijn er alternatieven, en ook water van de kraan drinken kan, ik doe het al twee jaar! Het is even wennen, maar zeker niet onmogelijk, small steps, big difference!

TIPS VOOR TIJDENS HET BEAUTYSHOPPEN?

Begin klein, bijvoorbeeld met je tandenborstel. In plaats van elke zoveel maanden een nieuw exemplaar te kopen, kan je bij Lamazuna de borsteltjes vervangen zodat je de tandenborstel zelf kan blijven hergebruiken. Dat scheelt een heel pak in de vuilnisbak en je kan kiezen tussen alle kleuren van de regenboog! Ook overschakelen naar een menstruatiecup is een optie die veel vuilnis (en geld!) bespaart, net zoals je gewone oorstokjes inruilen voor een exemplaar uit bamboe. Het is echt makkelijker dan je denkt!